DIE REGTE VERSTAAN VAN DIE KERK EN DIE NUWE VERBOND

Die begrippe "kerk" en "nuwe verbond" word vandag deur mense en groepe regoor die wêreld gebruik as aanduiding van die sogenaamde "nuwe" geloof wat ons Messias 2000 jaar tot stand gebring het. Almal heg egter nie altyd dieselfde konnotasie aan hierdie begrippe nie. Die rede hiervoor is dat almal se verstaan van hierdie begrippe nie ooreenstem met die Woord se verstaan daarvan nie. Om te verstaan wat die Skrif vir ons leer oor die begrip "kerk" is dit nodig om duidelikheid te kry oor die betekenis van die volgende woorde soos dit deur die Skrif gebruik word: "Kerk" of "Gemeente" en "Israel". Eers nadat die betekenis van hierdie begrippe heeltemal uitgeklaar is, kan ons probeer om vas te stel wat werklik met die "nuwe verbond" bedoel word en wie almal daarby ingesluit is.

Die populêre verstaan van die woorde "Israel" en "kerk" en "nuwe verbond".

Meeste mense verstaan onder "Israel" die Joodse volk - almal wat van Joodse oorsprong is. Die "kerk", volgens die verstaan van talle, is die groep mense wat glo in Yahshua as die Messias (hoofsaaklik nie-Jode wat as "christene" bekend staan). Die "kerk" - so glo hierdie mense - het na die dood, opstanding en hemelvaart van die Messias tot stand gekom toe Petrus in Handelinge 2 sy bekende Pinksterboodskap gebring het en 3000 mense tot inkeer gekom het. Die "nuwe verbond" word normaalweg gesien as die verbond wat die Vader met 'n "nuwe" groep mense aangegaan het (Jode sowel as nie-Jode wat tot geloof in die Messias gekom het) en met "nuwe" voorwaardes wat daarmee saamgaan (ons staan onder die genade en word gelei deur die Gees, in plaas van onderhouding van die wet). Die sg. "Replacement Theology" is die skool van denke wat sê dat die "kerk" van die Nuwe Testament in die oë van die Vader die plek ingeneem het wat die volk Israel in die Ou Testament beklee het - Israel is met ander woorde "vervang" ("replaced") met die kerk.

Waar kom die begrip "kerk" vandaan?

• Die woord "kerk" kom nie in die oorspronklike tale van die Skrif voor nie en is 'n onakkurate vertaling van die Griekse "ekklesia" en die Hebreeuse "qahal". "Ekklesia" is die Griekse woord wat deurgaans in die Nuwe Testament gebruik word en wat normaalweg met "kerk" of "gemeente" of "church" vertaal word. Die woord beteken letterlik "hulle wat uitgeroep is" (the assembly of the called-out ones) en dit is duidelik dat "ekklesia" 'n poging is om die Hebreeuse woord "qahal" so getrou as moontlik te vertaal. "Qahal" is afgelei van 'n stamwoord wat beteken "om bymekaar te roep vir 'n spesiale doel". Die gedagte is dat Yahweh vir Hom 'n volk afgesonder het of bymekaar geroep het om heilig te lewe, dit wil sê "anders" as die ander volkere wat hulle omring het.
• Ons weet dat die Griekse begrip "ekklesia" 'n voortsetting is van die Hebreeuse begrip "qahal" want in Handelinge 7:38 praat Stefanus van die "gemeente" of die "vergadering" wat tydens die uittog in die woestyn bymekaar gekom het, en die woord wat met "vergadering" vertaal word is dieselfde woord ("ekklesia") wat in die res van die Nuwe Testament met "gemeente" of "kerk" vertaal word. Hand 7:38 is 'n duidelike verwysing na Deut 18:15,16 waar daar na die dag waarop die volk die wet en die verbond by Sinai ontvang het verwys word as "die dag van die vergadering" ("qahal"). Dieselfde begrip, "die dag van die vergadering" kom op twee ander plekke in Deuteronomium net so voor, nl. in Deut 9:10 en 10:4 en in beide gevalle verwys dit na dieselfde dag - die eerste Pinksterfees na die uittog uit Egipte en die dag waarop Yahweh sy verbond met die volk gesluit het.
• Dit is nie presies seker waar die woord "kerk" of "church" vandaan kom nie. Een moontlikheid is dat dit kom van die Anglo-saksiese woord "circe" wat die Griekse godin was wat mense in varke verander het! 'n Ander moontlikheid is dat dit afgelei is van die Skotse woord "kirk", wat beteken 'n sirkel of 'n ronde skyf en dat dit moontlik na die son verwys en dateer uit die tyd toe die aanbidding van die son nog 'n groot rol in die lewens van talle nuwe bekeerlinge gespeel het. 'n Derde moontlikheid is dat die woord verband hou met die Latynse "kuriake" wat iets kan beteken soos "hulle wat aan die 'kurios' behoort". "Kurios" is 'n heerser of 'n meester of 'n baas en is 'n woord wat in die Nuwe Testament onder meer as 'n beskrywende titel van die Messias gebruik word.
  
   

Wie is Israel volgens die Skrif?

• Om te sê dat Israel die Joodse volk is, is net 'n gedeelte van die waarheid wat deur die Skrif geleer word. Die Skrif leer dat Yahweh 'n verbond met Abraham, die "vader" van fisiese Israel aangegaan het, maar dat Abraham terselfdertyd die belofte ontvang het dat hy "die vader van 'n menigte van nasies" sal word (Gen 17:4). Yahweh se plan met die verbond was om vir Abraham (en sy nageslag) te seën sodat hy tot 'n seën kon wees en "al die geslagte van die aarde" in hom geseën kon word (Gen 12:2,3). Wanneer Paulus in die Nuwe Testament oor Israel praat, gebruik hy dikwels 'n ruimer definisie van Israel as wat die meeste Jode graag sou wou hoor. So byvoorbeeld sê hy in Rom 9:6: "Hulle is nie almal Israel wat uit Israel is nie"; vers 7: "Ook nie omdat hulle Abraham se nageslag is, is hulle almal kinders nie"; vers 8: "nie hulle is kinders van Elohim wat die kinders van die vlees is nie, maar die kinders van die belofte..." en in Gal 3:7: "Julle verstaan dan dat die wat uit die geloof is, hulle is kinders van Abraham" en Gal 3:29: "En as julle aan Christus behoort, dan is julle die nageslag van Abraham en volgens die belofte erfgename."
• Paulus se bedoeling is nie dat die Nuwe Testamentiese gelowiges eenvoudig die volk Israel vervang het nie. In Rom 11:1 vra hy die vraag: "Het Elohim miskien sy volk verstoot?" waarop hy self die antwoord gee: "Nee, stellig (of beslis) nie!" Wat het dan verander met die Messias se koms na hierdie wêreld? Rom 11 gee vir ons die antwoord in die vorm van 'n gelykenis: Fisiese Israel is die mak olyfboom en al die ander nasies is wilde olyfbome (vers 17). Sommige van die takke van die mak olyfboom word afgebreek omdat hulle geval het en nie in die Messias geglo het nie (ongelowige Jode), maar sommige takke van die wilde olyfbome word op die mak olyfboom ineënt (gelowige nie-Jode) en kry deel aan die wortel en die vettigheid van die mak olyfboom (vers 17). Daar is geen nuwe godsdiens of nuwe geloof of nuwe verlossingsplan wat neergelê word nie. Daar is ook geen rede vir nie-Joodse gelowiges om arrogant teenoor ongelowige Jode te wees nie - dis immers "nie jy wat die wortel dra nie, maar die wortel vir jou" (vers 18). Verder moet ons oppas dat ons nie ook val soos die takke wat afgekap is nie (vers 22) en moet ons ons daarvoor beywer dat die oorspronklike takke wat afgebreek is, weer op die olyfboom ingeënt word (vers 23 en 24), want dit is die Vader se hart.
• Die engel in Luk 1 het die geboorte van die Messias aangekondig met die woorde: "Hy sal Koning wees oor die huis van Jakob tot in ewigheid". Die huis van Jakob is die 12 stamme van Israel. Dit is met die huis van Jakob dat Yahweh op "die dag van die vergadering" sy verbond of spesiale verbintenis by Sinai aangegaan het (vgl. Eks 19:3). Dis die huis van Jakob wat in die Ou Testament dikwels die "qahal" van Yahweh genoem word (so bv. Lev 16:33; Num 16:3; Deut 23:1; Rigters 20:2; Ps 89:5; ens.). En die verbond wat in die Ou Testament met die huis van Israel aangegaan is (en telkens hernu is) was 'n ewige verbond, m.a.w. 'n verbond wat nooit beëindig (maar wel hernu) sou word (vgl. Gen 17:7; Rigters 2:1; 2 Sam 23:5; 1 Kron 16:17; Ps 105:8-10; Eseg 16:60; ens).
• Die nuwe verbond waarvan onder meer in Jer 31:31-34 en in Eseg 36:24-27 geskryf word en in Heb 8:8-13 bevestig word, is 'n hernuwing van dieselfde verbond Die volmaaktheid van die offer het verander (een volkome offer in plaas van herhaalde offers - Heb 9:26); die doeltreffendheid van die priesterskap het verander (een ewige Hoepriester in plaas van 'n sterflike familielyn van priesters - Heb 7:23-28); daar het sekere beloftes bygekom (bv. die belofte dat wette op die hart geskrywe sal word en die ongergetigheid van die verlede vergewe sal word - Heb 8:10-12) - daarom word dit as 'n "beter verbond" beskou (Heb 8:6). Die partye van die verbond bly egter dieselfde: Dit is nog steeds Yahweh se verbond met sy volk Israel (saam met diegene wat op die mak olyfboom ingeënt word). Die morele kode van die verbond bly ook dieselfde. Yahweh bly staan by dit wat Hy reeds met die eerste sluiting van die verbond aangedui het as reg en verkeerd in sy oë. Hy sê Hy sal sy wette (d.w.s. dieselfde wette as voorheen) in hulle verstand gee en op hulle hart skrywe.
  
   

Samevattend:

• Die "ekklesia" in die Nuwe Testament is 'n voortsetting van die "qahal" van die Ou Testament. Daar is 'n verruiming en 'n vernuwing en 'n verdieping, maar nie 'n wesenlike verandering van die voorwaardes, die partye en die inhoud van die verbond wat ter sprake is nie.
• Die Messias het die aand voor sy dood tydens die pasgamaaltyd die "nuwe verbond" bekend gestel en dit met sy bloed in verband gebring. Die sleutel vir deelname aan die nuwe verbond lê opgesluit in die bloed van Yahshua: diegene wat waarlik glo dat sy bloed 'n volkome versoening vir hulle sondes is, kan op die mak olyfboom ingeënt of teruggeënt word en deel kry aan al die voorregte van die verbond.
• Die werking van die Gees in ons lewens stel ons in staat om die voorwaardes van die verbond na te kom en wek in ons 'n begeerte om te doen wat die vader van ons vra.